Ахволи миллат “чи гуна?”, сарвари давлат “намуна”

Сарвар хандаи зебо дорад, лек мардум гами кор дорад

Дар хакикат ба саволи “чи гуна?” будани ахволи миллат, сарвари давлат “намуна” буданаш хеле дуруст меояд. Бубинед, раисчумхури собики ИМА Чорч Буш, ки як рохбари камхиради бепарво буд,  дар охири мухлати хукмронии худ ахволи давлату миллати Амрикоро то кучо ба хатар ва нокоми овард. Натичааш ин, ки холо тамоми дунё гарки бухрони амики иктисоди шуда аст ва акнун бо рохбарии раисчумхури нав Борак Убомо ахвол охиста ру ба бехбуди оварда истодааст. Чаноби Убомо, ки донотару боинсофтар аз раисчумхури кабли аст ва хамчун намунаи умеди нав ба давраи нави шукуфои дида мешавад, ахволи мардум хам хубтар гашта истодааст.

Мисоли дигар раисчумхури Ирон Махмуд Ахмадинажод аст, ки бо худписандиву худсарии худ ахволи мардуми кишварашро то кучо хароб намудааст, ки чавононаш зиёд бекору кайфияти зиндагии чомеа то кучо махдуд ва камранг ва кишвараш аз раванди чахонишави дурмонда шудааст. Яъне, сарвар боз инчо хам намунаи чи гуна будани ахволи миллат шуда метавонад.

Биёем ба Точикистони худамон. Ахволи миллат чи гуна? Бешубха, бо ин хама овозахои сулху ободони, сулхи устувор дар кишвар холо хам вучуд надорад чун чаноби Рахмон махалгароиро давом медихад ва бо гуруххову минтакахои гуногун баробар ва одилона муносибат намекунад. Маротибае дида баромадани аъзоёни асосии хукумати у дар сомонааш (www.president.tj) кифоя аст, ки ин гуфта тасдик шавад. Баъдан, оё ба мардуми бекору бедаромади кофи, ки аксарияти ахолиро ташкил медиханд, ба богу чойхонаи нав, варзишгох ва консерт тамошо рафтан мефорад вакте ки агар дастархони хонаводаашон пур набошад? Бо раксу мусики навохтан ва суханхои таърифии бекора гуфтан, шиками мардум сер мегардад? Шавки хондану ихтиро карда пеш рафтан пайдо мешавад? На, хеч гох.

Чанд бор гуфтем, ки аввал корхонахо сохтан лозим то мардум бо чойи кор дар Ватан таъмин шаванд, на ин ки рафтан ба мардикориву гуломии русу араб онхо мачбур бошанд. Мисол, бо ин маблаге, ки барои Иди Вахдати Милли имсол харч кардааст, агар сарвар дониш медошт 10 корхонаи хурди саноати дар 10 шахри Точикистон бунёд мекард то шумори зиёди мардум чойи кори ва даромади зарури меёфтанд ба чойи он, ки ба шунидани тарзи хондани матни тайёршудаи чаноби Рахмон ва тамошои богу сайргоххои нимкора вакт сарф кунанд. Дигар холо аз фасоди хаматарафа, сатхи пасти чалби сармоягузори, вобастаги аз обу хаво нафакат аз кишвархои хамсоя, ахволи хароби сохаи омузиш (маориф) ва бехдошти (тандурусти) мардум ва гайраву хоказо чизе гуфтан шарт нест. Чи тавре, ки мебинем, инчо хам масали сохтаи мо “ахволи миллат чи гуна, сарвари давлат намуна” рост меояд.

Яъне, сарвари давлате агар хислатхои гадоги ва гуломи дошта бошад ва баъди сер кардани шиками худ ва оилааш чизе бештар, олитар, болотар (масалан, рушди зиндагониву фарханги миллат ва обруву эътибори кишвар дар чахон)   ба назараш ва мафкурааш надошта бошад, ахволи миллат хам хамин тавр ба гадогиву гуломи ва зиндагониву фарханги пасту беобрувиу беэътибори тадричан омада мерасад.

Муттаасифона,  Точикистони азизамон ба ин ахвол аллакай омада расидааст, вале онро мо метавонем бо гуфтугуи кушодаву руйрост ва маслихату амали намудани чорахои мувофик дигар намоем.

Умедвор бошем. Худованд моро ба максадхои некамон бирасонад!

Шуриши мардумии Ирон дарс барои Точикистон

Мардум ба эътирози осоишта хамеша хак доранд

Шуриши мардумие, ки дар Ирон хафтаи охир ба вукуъ пайваста ва сархати асоситарини расонахои хабарии дунё гардида аст, вокеан пайомадхои нохуш додааст ва барои кишвархои хамсони он гайридемокротик як дарс шуда метавонад. Албатта, рушанфикрони Точик ин руйдодхоро дар кишвари хамзабони худ бодиккат дар хар кучои олам бошанд назорат мекунанд ва тарафдори интихоби асили мардуми он хастанд, вале аз муносибати дурушти хукумат ба эътирозгарони осоишта ва халоки шахрвандони бегунох дар ин раванд хеле дар шигифт хастанд.

Дуруст, ки масъала бисёр хассос ва печида аст ва умедворем, ки хукумати Ирон бо мардуми худ ба чойи зуриву фишор овардан бештар аз баррасии дархост ва маслихат бо эътирозгарон истифода мекунанд, то ин мушкили бо хубиву ороми анчом ёбад. Онхо хам шахрвандонанд ва шумораашон 10 ё 100 нест, балки 100-хо хазор аст. Фахмост, ки таъгироти якбора имконнопазир аст ва ба манфиати миллати Ирон хам нест, аммо ислохоти батадрич ва давомдор ба суи озодихои бештари ичтимои, фарханги, иктисоди ва сиёси, махсусан барои занхо, дар ин чомеа нихоят мухим аст.

Дарси ибрат будани ходисахои Ирон ба дигар кишвархои хамсони гайридемократик дар он аст, ба назарам, ки аксари иштирокчиёни ин шуришхоро чавонони “насли баъди инкилоби Исломи” ташкил мекунанд. Нахуст, ин чавонон аз набарду муковиматхои исломигароён бар зидди низоми шохи тачриба ё ёддошт надоранд ва бинобарин тарси камтар доранд ва пасон, нисбат бо акидахои 30 соли пеш онхо холо ба арзишхову дастовардхои чахони имруза хавасмандтар хастанд ва барои бархурдор будан аз озодихои васеътар ва мубориза барои он бурдан донишу чахонбинии кофи доранд. Яъне омилхое, ки инчо накш мебозанд дар ояндаи наздик то 5 соли дигар метавонанд дар Точикистон ва дигар давлатхои Осиёи Маркази низ пайдо бишаванд.

Хулоса, мо бояд бифахмем, ки хукукхои мардум ба озодихои асосии инсони, аз чумла ба ибрози андеша ва сухан (фишор ба ВАО), пайравии дин (дахолат ба дин), дастраси ба омузиш (махдуднамои дар донишгоххо), моликияти шахси (чаримаи расму оинхо) ва гайра набояд сарфи назар карда шаванд. Вагарна, таъмин накардани пешрафти сатхи зиндагонии мардум бо сабабхои фасод, кормандони гайрикасби, махалчиги ва чори намудани махдудиятхо ба озодихои шахси, метавонад шароитеро фарохам оварад, ки рузе чавонони Точик низ мачбур ба эътирохои осоишта даст бизананд. Албатта, то он чо расидани кор зарур нашавад, иншооллох. Ба хар хол, шубхаи зиёд дорам, ки бо чунин вазирон дар сохахои мухимтарини маориф (А. Рахмонов), рушди иктисоди (Г. Бобозода) ва саноат (Ш. Гул) ягон вакт тавонем, ки шахрвандони босавод, корхонахои пуриктидор ва иктисоди ру ба инкишоф дошта бошем.

Гарчанде ки максади хамаи мо якест ва раисчумхур Рахмон хам зохиран хавасманди пешрафти умумии миллату давлати мост, на балки факат сарвати худ ва хонаводааш аст, ва шояд холо касе ба назар нарасад, ки тавонад вазифаи раисчумхуриро мислу у ба ухда гирифта тавонадд, вале гап акнун дар сари ичроиш меравад. Ба чуз аз минбар суханхои хуш гуфтан бояд донишу истеъдоди чамъ кардани одамони коршинос ва  натичахоро ба кулли мардум расонидан доштан накши калиди мебозад. Афсус, бо халво гуфтан дахон ширин намешавад ва бояд ба хотири фарзандон, насли ояндаи миллати худ имруз захмат бикашем. Моро миллатдусти бояд, на махалгарои.

Худо мададгори хамаи шумо бод!

Таътил ва омузиш дар Нйу Йорк

Майдони Таймс Сквеа, Нйу Йорк - маркази шахри марказии дунё

Давоми 2 хафтаи гузашта маводе нашр карда натавонистам чун дар таътил будам ва он хам бо як омузиши касбие дар  Нйу Йорк рост омада буд, ки ончо будем.

Дар ин муддат руйдодхои гуногун дар Точикистон ва хорич аз он рух доданд ва хамчунин фикру андешахои чолиби нав зам шуданд, ки хатман боз дар ин торнигор аз имруз пахш хохам кард.

Тансихату обод бошед, дустон!

Ботур Косими

Фаркияти синфхо дар чомеаи имрузи мо

Элитае бошад, ки ба мардуми худ кумак кунад

Боре фикр кардаед, ки бо ин хама кашшокии чомеа аз кучо баъзе шахсон чунин пулхо меёбанд, ки мошинхои нави гаронбахо ва хонахои дакаданг харанд? Наход аз бобову бибиашон хамин кадар мерос монда бошад? Ё аз хавлиашон кузаи тилло ёфта бошанд? Ё дар Точикистон чунин коре бошад, ки танхо мисли онхо коршиносоне ичро карда тавонанд ва он чунин маблагхои хангуфт дихад?

На, каме андеша намудан хам рушан месозад, ки он кариб хамааш пули “харом” аст. Чунки онро ё аз интиколу фуруши маводи нашъадор ё аз горати пули давлату миллат ба даст овардаанд. Оё ин дуруст аст, адолат аст, кори хак аст? Вакте ки 30% ахоли берун аз Ватан мисли саг зери дасти ачнабиён гуломона кор мекунад ва 60% дигар умуман дар сатхи камбизоати бо як азоб умр ба сар мебаранд, як гурухи  хурд хеле сарватмандона бо айшу ишрату намоишу гурур пеши дигарон чи тавр бо хавас зиндаги карда метавонад? Ачоибот, мардуми атрофат агар нодору бенаво бошад,  чи тавр мешавад, ки ту худро хушбахту дорои комил худро хис бикуни? Фаркияти синфхо дар чомеаи имрузаи мо хеле бузургу чашмрас аст, ки ин окибати хуш надорад.

Албатта, пул кор кардан бо истифодаи донишу хунар ва чаккониву бахти худ хеле хуб аст, вале аз он хам бехтар аст агар аз дороии чамъкардаи худ хатман ба чомеа ва мардуми худ нафъе бирасони. Масалан, кумак кардан ба кудакони бепарасторе, ки мислашро дар навори Радиои Озоди дируз дидем (http://www.ozodi.org/content/article/1744276.html). Магар савоб нест, ки  ба чои харидану сохтани хонахои киматбахо хатто агар бо пули харом бошад хам, як корхонаи хурди истехсолие кушои, ки чанд нафар сохиби кор ва оянда шаванд ва ё дехконро дар замин маблаггузори намои то аккалан картошкаву пиёзу гушту шир дар кишвари худамон истехсол шавад, на аз Покистону Чин ворид гардад.

Элита бояд накши мухим дар чомеа дошта бошад. Барои мардуми худ дарси ибрат бошад. Ин бехтарин таблиг дар хама кор аст. Намуна будан, на манъ кардани расму оинхо ва худро чудо кардану баланд гирифтан. Муттаасифона, дар Точикистони мо чунин элитае вучуд надорад.

Атлас моли мо нест магар?

Атлас - зебогии хонуми Точик

Чанде пеш маколае бо номи “Чакани Точики дар дили Вошингтони Амрико” хонда хурсанд шудем. Вале боиси хеле таассуфам шуд, ки дар бари ин чаканхои зебои мо ягон чизе аз атласи машхури Точик намоиш дода нашуду гуфта хам нагашт. Чи, атлас моли мо нест магар? Самарканду Бухоро дигар дар худуди кишвари мо нестанд гуён аз онхо даст кашем ва гузорем, ки узбакхои турктабор онро хам азони худ эълон кардан гиранд?

На, атлас баробари чакан ва хатто бештар аз он намояндагии фархангу санъати бойи миллати кухану бунёдкори моро мекунад. Хар чое, ки бошем атласу чакан, шашмакому фалак ва дигар дастовардхои миллии худро ба дарачаи баланд таблигу пешбари намоем. Набояд гузорем, ки бо сабабхои худбинии гурухе манфиатхои тамоми миллат каму коста гарданд, порахои онро дигарон сохиб шаванд, ки худ пора-порахои гуногун як чизи тому пурраеро таркибдиханда хастанд.

Бигзор атласу чакани Точик дар дили Вошингтону Амрико ва хамаи дигар мамлакатхо аз миллати мо муждаи нек дихад!

Гадоги зебандаи миллати мо нест

Миллатро гадо мекунанд

Рости, хеле шармам меояд, ки хар дафъае ба Точикистон офати табии ё сунъие меояд,  хукумат аз номи давлату миллати мо даст ба гадоги дароз мекунад ва аз хамагон кумаку ёри хохиш мекунад, мисли як гадое дар бар дари одамон. Гузориши Радиои Озоди дар ин бобат:

Ҳукумати Тоҷикистон ахиран ба СММ ва дигар созмонҳои байналмилалӣ муроҷиат намуда, барои рафъи пайомадҳои офатҳои табиӣ кӯмаки башардӯстона дархост намуд. Гуфта шуд, дар натиҷаи боронҳои шадид, сел ва лағжиши хок дар моҳҳои апрел ва май иқтисоди кишвар ва бахшҳои мухталифи кишоварзӣ, нақлиёт, роҳҳои мошингард ва сохтмонҳои маишӣ сахт осеб дидаанд. Дар муроҷиати ҳукумати Тоҷикистон омадааст, дар натиҷаи зарбаи табиат дастикам 20 нафар, аз ҷумла кӯдакон, ба ҳалокат расидаанд.

Фахмидан мумкин, ки баъди чанги шахрванди холат вазнин буд ва бинобарин,  барои азнавсозии кишвар ёрии беруна зарур буд. Аммо, 12 соли оромиву гуё “истиклоли” паси сар шудааст, ки холо хам ин хукумат агар нохост бороне ё селе шуд ё сардие сахттар падид омад, зуд номаи зориву илтичо навишта, вазири хоричаву сафиронашро ба кишвархои гуногун ба гадоги мефиристад.

“Гадоги” барои даъват намудан ба сармоягузори дар Ватан меарзад кардан, лекин гадоги барои халли мушкилихои рузмарраи худ намудан ё бо ин бахона пули бедардимиён ба даст овардани мансабдорон, ки сабаби боз пасти пасттар шудани обруи миллати мо мегардад, гайри кобили кабул аст. Ё ин хукумати гадоен аст магар? Гадоёнанд дар сари рохбарии миллати мо. Агар ин маблагхои таи чанд соли охир гадои кардашударо чамъ намоем шояд аз як миллард доллар хам бештар бошад, вале онхо ба кучо ва кадом максад чи фоида оварданд, номаълум. Маълум он аст, ки “гадоён” номи миллати худро паст зада, дар Ватан манзилу кушкхои дабдабанок сохтаанд.

Албатта, гамгинем аз он, ки мардуми бечораи мо холо хам дар асри 21 фарзанду наздикони худро аз барфу борон аз даст доданду медиханд, ки бо шарофати таъмин карда натавонистани системаи огахисози ва кучонидани саривакти ва мухофизати шароити зисти ахоли руй медиханд. Барои чунин холатхо руй надодан, низоми давлатдории замонавитар доштан бояд аст, ки онро бо чалб кардани рохбарони чавони донишманду миллатдуст  метавон бисохт. Вале оё ин “хукумати гадоён” аз ухдаи ин кор мебарояд ё не?

Аслан, касе дар ин хукумат худ дар фикри ояндаи мардум аст ё на? Касе фахри милли, нангу номус ва адлу инсофе дорад, ки бигуяд бас аст карз гирифтану гадоги кардан. Биёед “калларо об” карда, кор кунем барои бехбудии хамаи миллат, на барои манфиати шахсии худ. Рохбарияти давлат худ бовар мекунад, ки мо метавонем хозираву ояндаи бехтаре дошта бошем, ё факат гузаштаи бузург дорем гуфта гардем?

Хатто душмани раками 1, узбакистон, ба ин дархости гадоёнаи хукумат масхараомез чавоб дода аст. Чанобон, вакти хал кардани масъалахо кайхо омадааст, мустаккил бошем мушкилихои худро худамон хал бояд кунем. Гадоги зебандаи миллати мо нест. Охарин зарраи обруи миллатро нарезонед.

Сарвароне, ки ба хоричиён мебахшанд, вале аз мардуми худ меситонанд

Ба чойи дастгирии сохибкори ин рондани точирон аз бозор аст?

Чанде пеш хурсанд гашта будем, ки мочарои “Бозори Зарнисор” хал шуда ва хукумати маркази хам ба доди мардуме расидааст, ки аслан барои манфиатхои онро химоят кардан, интихоб гардидааст. Дар ин вазъияти бухрони саросари чахони кори хайру дурусте шуда буд, вале афсус он дер давом накард. Имрзухо аз дидани аксу наворхои гуруснанишии занону кудакони бечорае, ки бе ин бозор зиндагиашон бад гаштаасту дар азобанд, хама хеле афсурдаву хашмгин мегарданд.

Албатта, саволхои бисёре аз хар ду тараф хам бечавоб мондаанд ва мушкили ба зуди халшаванда нест, аммо дар чунин холатхои муташаннич бояд пеш аз хама ба адлу инсоф ва акли солим такя намуда, кор кард. Инсоф рушан ба ман мегуяд, ки агар ин бозор гайриконуни буд ба он худи хукумат гунахкор  будааст, пас агар хукумат хостори аз байн бурдани он бошад (гуё бо сабаби нагунчидан ба накшаи умуми “генплан” вакте ки холо маркази шахр обод нашуда аст) бояд аввал баробар ба арзиши хамин  бозор ё имконияти дигарро ба мардуми чабрбинанда пешниход намояд. Ин мардуми бечора карз карда, чоеро обод намуда, аз он рузгори худро пеш мебурд ва акнун, боз 500 нафар бекору бенаво ба Точикистони бе ин хам кашшокшудаи мо даркор?

Баъдан, махаллаи Зарафшон аз минтакахои серахолитарини пойтахт аст ва ончо хатман ба бозоре ё фурушгохи азиме (супермаркет) ниёз дорад. Ба чои он, ки бозори нав созем оё бехтар нест, ки окилона аз будааш истифода намоем? Холо хама дар дунё харчхоро кам мекунанд то самаранокиро баланд бардоранд, хукумати мо бошад баръакс дар ин масъала. Бешубха, инчо манфиати шахсе ё гурухе аз манфиатхои мардум ва давлат дастболо шудани аст. Ба ин набояд рох дод.

Чаноби Асадуллозодаи Ориёнбонк ба чухудхо кумак кард ва хонаи миллиондоллараро  барои канисаашон такдим намуд, наход барои мардуми худ, зану кудакхои бегунохе, ки дар кадди куча мемонанд, ёрдам карда наметавонад? Чаноби раисчумхур бояд ба ин кор дахолат кунад то нахохад обруяш боз хам коста гардад. Мегуянд, оташхои кучак агар хомуш карда нашаванд  ба оташи бузург табдил меёбанд, ки хонаро месузад.

Кувват дихад ба эътирозгарон. Шумо рост хастед ва рост мебурад. Зимнан, навиштани номае ба раисчумхури рус кори аблахонае буд аз тарафи рохбарияти ин бозор ва бояд ба мардум ва хукумати худ муомила кард. Чанчоли хонаро ба хамсояи кинапарвар нашояд гуфтан.

Умедворем, худованд ба ин сарварон хисси инсоф ва фахри милли бидихад. Дигар чизе барои халли мушкилоти Ватан лозим нест.

Комёб бошем.

Чаноби Рахмон наметавонад писарашро ба чойи худ нишонад?

Эмомали Рахмон худро раиси Кумитаи Олимпи кард ва писарашро ба Иттифоки Чавонон бимонд. Хаминаш кифоя, раис.

Ба наздики вазифаи нав дода шудани писари чаноби Рахмон дар чомеа вокунишхои гуногунро ба вучуд овардааст. Хафтаномаи русзабони “рус-максад”-и Осиё Плас онро хамчун кадами аввали писари раисчумхур ба сиёсати калон номидааст, гарчанде ки ин бачаи холо танхо ба 21 сол кадам гузошта, аллакай дар Кумитаи амвол ва сармоягузори “гоибона” кор мекардааст, вакиле аз нохияи Исмоили Сомони будааст, бо кадом як маблаг дастаи футболеро хам сарвари менамудааст ва гайра хоказо паси парда. Оё сабаби ба вазифаи чонишини раиси Иттифоки Чавонон сазовор шудани Рустами Эмомали магар “корнамоихояш” дар ин чойхои дигар буд? Аслан, ин иттиходияи чавонон чаро ташкилоти давлати бошад ва чаро раиси Кумитаи кор бо чавонон, варзиш ва сайёхи онро хам рохбари намояд? Дар ин системаи фартути давлатдории “омехтаи шурави бо дехаги” мантик дида намешавад.

Аз тарафаи дигар, тааччубам кард, ки чаноби Нурали Давлат бо коршиносии худ писари чаноби Рахмонро дар сиёсати калон ояндадор хондааст. Фикр намекунам, ки хонаводаи Рахмон фарзияи гузариши хокимият аз падар ба писарро чидди ба назар гирифта бошад, чун ин хеле кори хатарнок аст ва пеш аз хама ба худи онхо. Нахуст, худи чаноби Рахмон худро хамчун рохбари касби, коршинос, корбаро ва одил нишон дода натавонист ва норозияти миллат аз ноухдабароихои хукумати у дар авч аст. Дуюм, писараш Рустам аз имконоти фаровон истифода набурда, сохиби ягон донишу хунари арзандаи рохбари нашудааст. Эхтимоли зиёд аз он сабаб, ки истеъдод ва тавоноии табииро (ирси) ба ин чиз надорад. Сеюм, хастанд дигар шахсон ва гуруххои кувватнок хам дар дохил ва хам беруни атрофи рохбарияти имруза, ки худ талош доранд рохбариятро ба дасти худ гиранд ва ба хар рох намегузоранд, ки раисчумхур писарашро ба чояш гузорад. Кори аблахонае хохад буд. Сабабхояш бисёр.

Аз дигар су, фикр мекунам ва умедвор хам хастам, ки чаноби Рахмон дарк менамояд, ки рохи бехтарини ояндаи худаш ва хонаводааш ин омодаги гирифтан ба тарки вазифа намудан дар охири давраи конунии раисчумхурии худ, яъне соли 2013. То 4 соли бокимонда, агар у тавонад вазъияти кишварро каме пешрафт дихад ва замонати шарту шароитхои мувофикеро барои зиндагонии баъди истеъфои худ конунан ба даст биёрад, метавонад ба озоди ва рохат хаёти худро дар Ватан бо обруву арзанда давом бидихад. Дар холати акс, кораш парешону вайрон хохад гашт ва дар таърих аз у ёди неке нахохад монд, гарчанде ки як катор натичахои хуберо хам дар давоми хокимияти худ ноил гаштааст.

Хулоса, хакикат дар он аст, ки хар чи аз меъёр бештар давом кард, зарар дорад. Дар хама кор меъёр хуб аст, гуфтаанд бузургон.

Сарбаланду обод бошед, азизон!

Андух аз даргузашти рушанфикри миллат, Тохир Абдучаббор

Кош агар рохбарияти кишвар хам мисли Тохир Абдучаббор дар фикри начоту эхёи миллат мебуд

Устод Тохир Абдучаббор, яке аз донишмандон ва рушанфикрони миллат, ки дар хакикат сахми арзандае дар бунёди давлати сохибистиклоли Точикистон гузошта, ба пешбурди манфиатхои мардуми мо хизматхои шоён намудааст,  дируз аз олам чашм пушид. Гарчанде бо ин шахси бузург шиносои надоштем, вале бохабар аз фикрхову корхои некашон будем ва бинобарин, имруз хеле андухгин хастем.

Махсусан ба он хотир, ки бо хама натичахои хуби фаъолият ва рохбари намудани ташаббусхои мухимтарин дар таърихи навини миллат, ин шахс ба таври арзанда кадрдони нашуданд ва эхтимоли зиёд аз мо норози рафтанд. Баръакс, бисёр шахсоне хастанд, ки аслан ба ин акидахову амалхои рушанфикронаи у дар аввал зиддият нишон доданд ба хотири тарсуи ва чохилии худ, вале холо аз “меваи дарахти овардаи у рохат мебинанд.” Ачабо.

Касе, ки эъломияи истиклоли Точикистонро тартиб додааст ва яке аз аввалинхо барои эхёи фархангу забону обруи миллат мубориза бурдааст, хатман мансаб ва макоми сазовори баланде дар чомеа бояд дошта бошад.  Умедворам, ки оядна ин хатои гузаштаро ислох хохад кард. Адолат хамеша пируз хохад шуд.

Хазорон сипос. Рухатон шод ва чоятон бихишт, устод.

Худо хофиз!

4 пешниходи хоричиён ба мо

Точикистон умедвори фикри нав, "хуни нав" аст

Хисоботи навтарини Гурухи Байналмиллалии Пажухиши Бухронхо (International Crisis Group) бо номи “Точикистон: Ру ба нокоми”, ки мохи феврали 2009 чоп шуда буд, мисли дигар гузоришхои коршиносони хоричи бисёр андешаву мушохидахо ва пешниходхои хубу вокеъбинона дорад. Агар мо баъзеи онхоро ба назар гирифта, дар амал чори намуда тавонем хатман ба нафъи Ватанамон хохад буд, чун эхтимолияти расидан ба  бухрони  шадиди сиёси, ичтимои ва иктисоди дар дохили кишварро камтар менамояд.  Гарчанде, ки низоми давлатдории мо аллакай дар бухрон хаст ва бухрони чахони хам таъсири худро ба болои он зам карда истодааст.

Дар хисоботи худ ин ташкилот умуман 15 пешниходхо чамъ овардааст, ки бештарашон ба диккати созмонхои байналмиллалии кумакрасон ва Иттиходи Аврупо барои таъгири муносибат ва раванди хамкоришон бо рохарияти имрузаи Точикистонро нигаронида шудааст. Аммо, 4 пешниходи мушаххас ва асоснок низ ба хукумат низ иброз доштааст, ки бояд мо ба назар гирем. Инхо:

1. Чори намудани шаффофияти пурра дар сохаи иктисод, аз чумла пахши озоди хисоботи даромадхо ва маълумоти молиявии хамаи ширкатхои давлати (Аз Талко сар карда то кучактарин ширкат, аз фаъолияти дохили ва хам хоричиашон).

2. Сабукдуш кардан ва чорахои хукуки дидан нисбати хар як корманди давлатие, ки дар фасоду ришвагири дастгир шудааст. Тафтишот бурдан оид ба фаъолиятхои гайриконунии гузаронидани маблагхо ба хоричи кишвар.

3. Омода намудани барномаи таъчили барои халли масъалахои шумораи зиёди Точиконе, ки соли 2009 эхтимолан аз мухочирати мехнати бармегарданд ва имкони баргашта рафтан пайдо намекунанд. Хам барномахои дарозмуддати бунёди чойхои кори ва хам барномахои кутохмуддати дастгири бо маводи гизои ва воситахои худтаъминкунии ахоли тартиб додан  зарур аст, то таъсири манфии афзоиши сатхи бекорон кам карда шавад.

4. Зудтар таъгир додани низоми фарсудаи омузиш (сохаи маориф) ва бехдошт (тандурусти), ки он барои наслхои оянда хатари мушкилихои ичтимои овардан эъчод мекунад.

Муттаасифона,  марказхои пажухиши ва идорахои мухимтарини икишвар на худ чунин гузоришхои чиддиро омода карда метавонанд ва на аз тайёраш истифода бурда, ба чуз аз танкид ва эътирози холи намудан. Чанобон, агар ин хел карахти кунем, давлатро бой додан мумкин аст. Давлатдории самаранок ин низоми нисбатан маълуму кашфшуда аст ва зарурат нест, ки шумо “дучархаро аз нав ихтиро намоед”. Аз коршиносони ботачрибаи хоричи истифода кардан даркор, на руй гардонидан.

Бо умеди ояндаи неки миллат. Худо мададгор!